payday loans

“Selfie-ists” or “Narci-selfiers”?

Dydaktyka - artykuły specjalistyczne Zostaw komentarz

Uważa się, że narcyz to osoba dominująca, pokazująca swoją wyższość, wyjątkowa i lepsza od innych. Osoby narcystyczne prezentują osobowość zorientowaną na sukces, oczekują, że będą stosownie traktowani, jednocześnie dają niewiele w zamian. Narcyzy mogą nie szukać długoterminowych związków, używają relacji do zwiększenia własnej popularności i zaspokojenia swoich krótkoterminowych potrzeb. Na ogół potrzebują oni kontaktów społecznych do uzyskania niezbędnej uwagi by móc budować poczucie własnej wartości. Prowadzi ich to do „ekshibicjonistycznych” zachowań. Narcyzy mają również tendencje do wykorzystywania swoich relacji by sprawić by byli społecznie pożądani i do poszukiwania zewnętrznych źródeł podziwu dla utrzymania własnej samooceny.

1. Narcyzm i social media

W dzisiejszych czasach portale społecznościowe (PS) są bardzo popularne; oferują kilka możliwości oddziaływania na obiekty, które mogłyby się spodobać narcyzom. Po pierwsze narcyzy mają tendencję do rozwijania mniejszej intymności w przeciwieństwie do emocjonalnie zaangażowanych związków, a PS to miejsca, gdzie rozwijane są relacje raczej o słabych więziach.  Tak więc, te platformy stały się podatnym gruntem dla narcyzów do tworzenia słabych więzów, które nie wymagają inwestycji emocjonalnych, a także by zaspokoić ich potrzeby zwrócenia uwagi większej liczby osób. Po drugie ze względu na ilość kontaktów w portalach społecznościowych, które są liczone i wyświetlane, stają się one wiarygodnym wskaźnikiem popularności. W konsekwencji narcyzy mogą utrzymywać swoje napompowane ego zyskując większą liczbę przyjaciół na PS, która potwierdza ich megalomanię i zapewnia dużą internetową publiczność dla ich postów. W istocie , badania wykazały pozytywny związek między liczbą kontaktów, aktywność w PS a poziomem narcyzmu. Po trzecie PS przedstawia kilka korzyści dla strategii autoprezentacji, gdzie użytkownicy mogą promować siebie jako dobrze dopasowanych do mody poprzez samopisy i zaspokajanie próżności poprzez zdjęcia.  Ong i in. (2011) stwierdzili u 275 nastolatków, że osoby narcystyczne oceniają swoje zdjęcie profilowe na Facebooku jako bardziej modne i fajne, sugerując, że wybrali zdjęcie profilowe, które sami postrzegają jako bardziej atrakcyjne fizycznie. Jest to zgodne ze strategiami przyjmowanymi przez narcyzów w potwierdzaniu ich pozytywnych złudzeń dotyczących wyglądu zewnętrznego.

Następny argument może być taki, że narcyzm jest pozytywnie związany

z używaniem PS. Jednakże stosunkowo niewiele badań koncentrowało się na aspekcie przyczynowości: większość badań zakłada, że ta cecha osobowości jest prognostykiem dla używania PS. Niemniej jednak pozytywny związek między narcyzmem i PS może być wyjaśniony przez dwie zupełnie różne perspektywy: (1) osoby narcystyczne używają częściej social mediów (hipoteza własnego wyboru) lub (2) korzystanie z PS produkuje wyższy poziom narcyzmu (hipoteza efektu medialnego). Zważywszy, że oba poglądy przewidują pozytywny związek między używaniem PS a narcyzmem, mechanizmy ich powstania są różne. W pierwszym przypadku, użycie mediów społecznościowych będzie postrzegane jako konsekwencja narcyzmu. W drugim przypadku używanie PS zwiększałoby tę cechę osobowości. W istocie badania wykazały, że wystawienie się na PS ma różny efekt na jednostki jak budowanie samoujawnienia się użytkownika, wpływ na poziom kapitału społecznego  i różne upoważnienie użytkowników poprzez nabycie roli pomocników. Jest prawdopodobne też, że te współistniejące dwa rodzaje efektów wzmacniają siebie w dodatnim sprzężeniu zwrotnym.

Tak więc, narcystyczni użytkownicy korzystają więcej z PS, a poprzez częstsze używanie PS stają się z czasem bardziej narcystyczni.  Tym samym jako badacze komunikacji warto zbadać konkretne zastosowanie PS jak selfies są związane z narcyzmem.

Popularne w social mediach “selfie” (autoportret przesłany I udostępniony w social mediach) są wykorzystywane na różnych platformach PS i tym samym zapewniają furtkę do zbadania tego tematu. Selfie pozwalają użytkownikom na nowe możliwości ich autoprezentacji poprzez różne sposoby umieszczania zdjęć by przedstawić samego siebie. Co ciekawe, niedawne badania wykazały, że ta forma indywidualistyczna użycia PS jest bardzo związany z narcyzmem. Fox i Rooney (2015) pokazali, w przeprowadzonej ankiecie internetowej na reprezentatywnej próbie amerykańskich mężczyzn w wieku 18-40 lat, że ich ogólny wynik narcyzmu mierzony przez 4 pozycje Narcissism Personality Inventory (NPI), pozytywnie przewiduje liczbę selfie przez nich umieszczane na tydzień przed wypełnieniem badania. Podobnie Sorokowski i in. (2015) przeprowadzili dwa badania ze zbiorczej próby 1296 Polaków w wieku 14-47 lat i stwierdzono, że o ile kobiety umieszczały więcej selfie niż kobiety w tygodniu poprzedzającym badanie, związek pomiędzy zachowaniem a narcyzmem w oparciu o NPI był silniejszy u mężczyzn niż u kobiet. Podsumowując, badania te świadczą o silnym związku między narcyzmem a produkcja autoportretów. Niemniej jednak nie uwzględniają dylematu przyczynowości, zostawiając otwartą kwestię czy relacja selfie-narcyzm jest wyjaśniania selektywnością, efektem mediów czy jednym i drugim.

Przeprowadzono badanie by zrozumieć czy robienie „selfie” przez narcyzów ma na celu umocnienie pozytywnego postrzegania siebie, czy tylko zwiększa poziom narcyzmu (hipoteza efektu medialnego). Wyniki dwuturowego badania panelowego pokazały, że ta cecha osobowości wpływa na częstotliwość robienia „selfie” a to z kolei z biegiem czasu zwiększa poziom narcyzmu u ankietowanych (efekt medialny). W związku z tym dane te potwierdzają samowzmacniający się efekt, co może zostać zrozumiane jako wzajemny proces który jest wzmocniony przez wyższe poziomy narcyzmu nabywane przez osoby praktykujące robienie „selfie”. Oznacza to, że osoby angażujące się w to zachowanie prawdopodobnie czują się nagrodzeni poprzez udostępnianie swoich zdjęć innym użytkownikom, zwiększając swój poziom narcyzmu i użytkowanie portali społecznościowych. W badaniu (Halpern, Valenzuela, Katz 2016) pokazano, że ludzie z wysokim poziomem narcyzmu angażują się w częste używanie „selfie”. Według wcześniejszych badań  można stwierdzić, że tendencja ta wynika z faktu, że zamieszczanie i edytowanie zdjęć zachęca użytkowników do angażowania się w autopromocję i zachowania powierzchowne. Zatem działania jednostek z osobowością narcystyczną rozpowszechniających „selfie” mogą prowadzić do powstania tej cechy wśród użytkowników, którzy mają wstępny stopień narcyzmu, a prawdopodobnie również do wywoływania go u tych, którzy początkowo narcyzmu nie przejawiają.

Na zakończenie, warto podkreślić, choć może się to wydawać zaskakujące, że selfie - stosunkowo małe zachowanie, może mieć znaczący wpływ na cechy charakteru.

Autorzy: Eliza Wojciechowska, Karina Cebulak

Bibliografia:

Fox, J., & Rooney,M. C. (2015). The dark triad and trait self-objectification as predictors of men’s use and self-presentation behaviors on social networking sites. Personality and Individual Differences, 76, 161–165.

Halpern d., Valenzuela S., Katz  J. E. (2016)  “Selfie-ists” or “Narci-selfiers”?: A cross-lagged panel analysis of selfie taking and narcissism. Personality and Individual Differences 97 (2016) 98–101.

Ong, E. Y., Ang, R. P., Ho, J. C., Lim, J. C., Goh, D. H., Lee, C. S., & Chua, A. Y. (2011). Narcissism, extraversion and adolescents’ self-presentation on Facebook. Personality and Individual Differences, 50(2), 180–185.

Sorokowski, P., Sorokowska, A., Oleszkiewicz, A., Frackowiak, T., Huk, A., & Pisanski, K. (2015). Selfie posting behaviors are associated with narcissism among men. Personality and Individual Differences, 85, 123–127.

Komentowanie zabronione.

Alter-Ego - Centrum Rozwoju Osobistego i Psychoterapii by pK.
RSS wpisów RSS komentarzy Zaloguj